Waarom WaW bewust kiest voor een werknemerscoöperatie

Wat doe je als je bedrijf van de ene dag op de andere stilvalt?

In het voorjaar van 2020 kregen we bij WaW een antwoord op die vraag. De coronacrisis legde de arbeidsmarkt lam. Het was een mokerslag in onze sector: uitzendarbeid werd stopgezet, aanwervingen vielen stil en niemand wist hoe lang de crisis zou duren.

Zoals zoveel bedrijven stonden ook wij voor moeilijke keuzes. In die stormperiode werd duidelijk wat het betekent om een werknemerscoöperatie te zijn.

In plaats van te kiezen voor een beslissing van bovenaf, gingen we met elkaar in gesprek. Open, eerlijk en zonder zekerheden. Uiteindelijk kwamen we samen tot een unanieme en ingrijpende beslissing: we zouden tijdelijk werkloos worden. Iedereen leverde in om de organisatie door de crisis te helpen en zoveel mogelijk jobs te beschermen.

Voor Manuela Marcocci en Tinie Vermeulen, directie bij WaW, is het achteraf misschien wel het strafste bewijs dat het coöperatieve model werkt.

“Alle medewerkers hebben toen de verantwoordelijkheid opgenomen voor iets dat groter was dan hun eigen functie en hun eigen belang. Onder meer daardoor zijn we de coronacrisis te boven gekomen, als bedrijf en als team.”

Niet alleen medewerker, maar mede-eigenaar

Die manier van denken zit ingebakken in de keuze die WaW maakte voor het model van de werknemerscoöperatie.

Medewerkers kunnen aandeelhouder worden en krijgen inspraak in de koers van de organisatie. Iedereen heeft in de algemene vergadering één stem, ongeacht het aantal aandelen. Vandaag is ongeveer de helft van onze medewerkers mede-aandeelhouder.

Maar het gaat ons niet alleen om het aandeelhouderschap. Het gaat vooral om wat daarachter zit: vertrouwen, verantwoordelijkheid en eigenaarschap.

Manuela Marcocci weet uit eigen ervaring waarom dat model haar aantrok.

“Het coöperatieve model was voor mij de doorslaggevende reden om in 2015 mee aan boord te komen. Iedereen heeft evenveel te zeggen in de algemene vergadering: één hoofd, één stem. Je bent eigenlijk mede-eigenaar van je eigen bedrijf en werkt elke dag samen aan een mooie missie.”

We willen mensen ruimte geven om initiatief te nemen, hun talenten te ontwikkelen en verantwoordelijkheid op te nemen. Niet iedereen beslist over alles, maar belangrijke keuzes worden wel besproken en gedragen.

Vrijheid én verantwoordelijkheid

Een werknemerscoöperatie betekent voor ons meer dan inspraak. We kiezen bewust voor een vlakke en transparante organisatie waarin mensen autonoom werken en hun stem kunnen laten horen. Dat vraagt meer tijd, voorbereiding en overleg. Maar het zorgt er ook voor dat mensen begrijpen waarom beslissingen worden genomen en zich er sterker verantwoordelijk voor voelen. Tinie Vermeulen:“Wat mij overtuigde, was de mogelijkheid om mee na te denken over de langetermijnstrategie. Dat leidt tot betere beslissingen en je weet ook dat ze gedragen worden, want ze worden samen gemaakt.”

Tinie Vermeulen: “Wat mij overtuigde, was de mogelijkheid om mee na te denken over de langetermijnstrategie. Dat leidt tot betere beslissingen en je weet ook dat ze gedragen worden, want ze worden samen gemaakt.”

Soms worden coöperaties voorgesteld alsof ze een magische formule zijn voor betere bedrijven en gelukkigere medewerkers. Zo ervaren wij dat niet.

Een werknemerscoöperatie betekent niet dat iedereen altijd akkoord is. Het betekent niet dat elke beslissing vanzelf genomen wordt. En het betekent al zeker niet dat fouten uitblijven.

Ook bij WaW zijn er discussies. We proberen nieuwe ideeën uit, waarvan sommige slagen en andere niet. Dat hoort bij ondernemen.

Het verschil zit voor ons niet in het vermijden van fouten, maar in de manier waarop je ermee omgaat. Wanneer mensen betrokken worden bij de keuzes die gemaakt worden, ontstaat er ook meer begrip, meer draagvlak en vaak meer creativiteit om oplossingen te vinden.

Werkgeluk begint bij betekenis en invloed

Voor veel collega's stopt werkgeluk trouwens niet bij hun eigen job.

Ze willen ook voelen dat hun werk betekenis heeft. Dat het ergens toe dient.

Dat is een belangrijke reden waarom Make it Work zo'n centrale plaats inneemt in ons verhaal en voor veel collega's een belangrijke bron van motivatie is geworden.

Via Make it Work begeleiden we jongeren met een justitieel verleden naar werk en een nieuwe toekomst. We investeren bewust een deel van onze winst in dat project, omdat we geloven dat werk kansen creëert. Ook voor mensen die die kansen niet altijd vanzelf krijgen.

Die overtuiging sluit nauw aan bij hoe we ook naar rekrutering kijken.

“Wij willen werkkansen creëren voor mensen die op de arbeidsmarkt vaak minder kansen krijgen,” zegt Tinie Vermeulen. “Omdat ze te jong of te oud zijn, geen ‘juist’ diploma hebben of een moeilijk verleden met zich meedragen. Wij kijken bewust verder dan het cv en vertrekken vanuit hun talenten. Want werk biedt mensen niet alleen een inkomen, maar ook kansen om hun leven te verbeteren.”

Geen eindbestemming

Als er één ding is dat we geleerd hebben uit de voorbije jaren, dan is het dat werkgeluk geen eindpunt is. Je bent er nooit klaar mee.

Het is een voortdurende oefening in luisteren, vertrouwen geven, verantwoordelijkheid opnemen en samen keuzes maken. Soms lukt dat goed. Soms nemen we beslissingen waarvan later blijkt dat we het anders hadden kunnen aanpakken.

Maar misschien zit net daarin de essentie van coöperatief ondernemen. Niet dat je altijd de juiste keuze maakt. Wel dat je samen rond de tafel blijft zitten wanneer de juiste keuze nog niet duidelijk is. Dat heeft de coronacrisis voor ons heel concreet gemaakt.

Of zoals Manuela Marcocci het mooi samenvat: “Investeer in mensen en de relaties die je onderweg opbouwt. Uiteindelijk zijn het die verbindingen die blijven en die het verschil maken. Voor je eigen bedrijf, voor je klanten én voor de samenleving.”