Op woensdag 1 juli verschijnt de vijfde aflevering van de podcast Havenjunkies. Daarin gaat onze directeur Nena Bergs in gesprek over een groep jongeren die vaak enkel gekend is om de fouten die ze maakten, maar zelden om hun talenten, dromen en mogelijkheden.

Bij Make it Work vzw begeleiden we jongvolwassenen die in aanraking kwamen met justitie naar werk. Sommigen komen bij ons terecht vlak voor hun vrijlating uit de gevangenis. Anderen zijn al op vrije voeten, maar botsen nog steeds op dezelfde hindernis: een strafblad dat hen blijft achtervolgen en belet om werk te vinden.

Kwetsbaarheid begint vaak lang vóór de feiten

Wie naar de verhalen van onze jongeren luistert, merkt al snel dat hun traject niet begint bij een veroordeling.

Achter veel dossiers schuilen jaren van armoede, schooluitval, een onveilige thuissituatie of een gebrek aan kansen. Jongeren die al vroeg het gevoel kregen dat ze nergens echt bij hoorden. Jongeren die zien dat anderen wél meekunnen, terwijl zij achterop raken.

"Het is niet zo dat iemand op een dag beslist om crimineel te worden", vertelt Nena in de podcast. "Vaak word je er stap voor stap in meegezogen."

Snel geld, invloed van vrienden, de zoektocht naar erkenning of gewoon de nood om erbij te horen: het zijn mechanismen die velen van ons moeilijk kunnen begrijpen, maar die voor sommige jongeren dagelijkse realiteit zijn.

Meer dan een job zoeken

Toch zijn het niet die feiten die centraal staan in de begeleiding van Make it Work.

"Veel jongeren met een strafblad denken dat hun toekomst vastligt", vertelt Nena in de podcast. "Alsof ze voor de rest van hun leven enkel nog een job als bijvoorbeeld bouwvakker of orderpicker kunnen doen. Maar dat hoeft niet zo te zijn."

Samen met de jongere zoeken de coaches bij Make it Work naar talenten, interesses, motivatie en toekomstplannen. Wat zijn de talenten? Wat geeft energie? Welke waarden zijn belangrijk? Werk je graag zelfstandig of net in team? Waar droom je van?

Pas wanneer die vragen beantwoord zijn, zoeken we naar een werkgever en een job die echt past.

Want duurzame tewerkstelling ontstaat niet door iemand zomaar ergens te plaatsen. Ze ontstaat wanneer iemand opnieuw geloof krijgt in zichzelf en in zijn toekomst.

"Een werkgever die een kans geeft, kan alles veranderen"

Werk en werkgevers vinden blijft vandaag een uitdaging.

Veel jongeren willen vooruit, solliciteren actief en zijn gemotiveerd om hun leven opnieuw op te bouwen. Toch botsen ze vaak op wantrouwen zodra hun verleden ter sprake komt.

"Het vinden van werkgevers die bereid zijn om iemand een tweede kans te geven, is vandaag één van onze grootste uitdagingen", zegt Nena. "Veel jongeren solliciteren hard en willen werken, maar botsen op vooroordelen zodra hun verleden ter sprake komt. 

Nochtans maken net die werkgevers vaak het verschil. Een werkgever die voorbij een strafblad kijkt. Een werkgever die potentieel ziet in plaats van enkel risico's. 

Hoop als hefboom

Een van de verhalen die Nena deelt in de podcast, bleef hangen.

Een jongere vertelde dat hij eigenlijk droomde van een carrière als leerkracht. Hij had die droom ook uitgesproken in de gevangenis. "Steek die droom maar in een kluis en gooi de sleutel weg", kreeg hij als reactie van een cipier.

 Precies dat wil Make it Work vermijden. Want wanneer mensen jarenlang worden aangesproken op wat fout liep, raken ze soms zelf overtuigd dat er niets anders meer mogelijk is. 

Resultaten die perspectief geven

Daarom creëren onze coaches vanaf het eerste gesprek ruimte om opnieuw vooruit te kijken. Niet naar het verleden, maar naar wat nog mogelijk is.

Dat werkt. Vorig jaar begeleidde Make it Work 155 jongvolwassenen. 33% is nog bezig aan zijn traject, 44% vond binnen het jaar werk. Van de jongeren die een jaar later opnieuw werden bevraagd, was 61% nog steeds aan het werk.

Achter elk strafblad zit een toekomst

De podcast Havenjunkies kiest bewust voor nuance in een debat dat vaak zwart-wit wordt gevoerd. Dat waarderen we.

Want achter elk dossier zit een mens, die zoveel meer is dan wat hij deed. En achter elk strafblad zit een toekomst die nog geschreven moet worden.

🎧 Beluister de vijfde aflevering van Havenjunkies vanaf 1 juli via de gebruikelijke podcastkanalen of via Havenjunkies.